ИП және ТОО-да қызметкерді ресми түрде жұмысқа қабылдау процесі бірнеше кезеңнен тұрады. Ең алдымен, жұмыс беруші қызметкерді қабылдау үшін қажетті құжаттарды рәсімдеуі тиіс. Бұл құжаттарға еңбек келісімшарты, жеке куәлік көшірмесі, еңбек кітапшасы (егер

Қызметкерлерді ресми түрде жұмысқа қабылдау жұмыс берушіге жалақыны дұрыс есептеу, салықтар мен әлеуметтік аударымдарды аудару, сондай-ақ кадрлық құжаттарды рәсімдеу бойынша міндеттер жүктейді. Жеке кәсіпкер (ИП) немесе жауапкершілігі шектеулі серіктестік (ТОО) қызметкерді ресми түрде жұмысқа қабылдағанда қандай құжаттарды дайындау қажет екенін қарастырайық.

ИП және ТОО-да қызметкерді ресми жұмысқа қабылдаудың нұсқалары

ИП және ТОО-да қызметкерлерді ресми тартудың екі негізгі нұсқасы бар:

1. Еңбек шартына қол қою;
2. ГПХ (азаматтық-құқықтық) келісім-шартқа қол қою.

ГПХ келісімдері, әдетте, бір реттік немесе жобалық жұмыс үшін қолданылады және белгілі бір мерзімге жасалады. ГПХ келісімдері ҚР Азаматтық кодексімен реттеледі және екі түрге бөлінеді:

• Подряд шарты (ҚР АК 616-бап);
• Қызмет көрсету шарты (ҚР АК 683-бап).

Еңбек шарты ұзақ мерзімді міндеттерді орындау үшін жасалады, ал ГПХ келісімін жасау ИП мен ТОО-ға әлеуметтік міндеттемелер жүктемейді.

ИП-де қызметкерлерді ресми қабылдаудың ерекшеліктері

ИП қызметкерлерді ресми қабылдағанда салық режиміне қойылатын талаптарды ескеруі керек:

• Упрощенка бойынша ИП ресми түрде 30 қызметкерден аспайтын қызметкерлерді жұмысқа қабылдай алады;
• Арнайы режимде (фиксированный вычет) – 50 қызметкерге дейін;
• Патент бойынша ИП жұмысқа қызметкерлерді ресми түрде қабылдай алмайды.

Кәсіпкер кадрлық құжаттаманы өзі жүргізе алады немесе маман қызметін пайдалана алады.

ТОО-де қызметкерлерді ресми қабылдаудың ерекшелігі

ТОО-де қызметкерлерді ресми қабылдау принципі ИП-дегідей. Егер ТОО арнайы режимге жатса, қызметкерлер саны бойынша шектеулер ИП-ге ұқсас, ал ОУР бойынша ТОО-де қызметкерлер санына шектеу жоқ.

Жұмыс берушінің міндеттері

Еңбек шарты бойынша қызметкерді қабылдау келесі әрекеттерді талап етеді:

1. Штаттық кестені бекіту;
2. Қызметкерден жазбаша өтініш қабылдау;
3. Қажетті құжаттарды сұрау: жеке куәлік, әскери билет, диплом, еңбек кітапшасы;
4. Еңбек шартын жасау;
5. Материалдық жауапкершілік шарты болса, оны жасау;
6. Қабылдау туралы бұйрық шығару;
7. Қызметкерді ішкі тәртіп ережелерімен таныстыру;
8. Еңбек кітапшасына жазба енгізу;
9. Стандартты салық шегеріміне өтініш қабылдау.

Сұрауға болатын құжаттар ҚР ЕК 32-бабының 1-тармағында көрсетілген. Мысалы, жеке куәлік, диплом, еңбек кітапшасы, медициналық анықтама және т.б.

Салықтар мен аударымдар

ГПХ бойынша тартылған маман үшін:

• ЖЗҚ – 10%;
• ЖТС – 10%;
• МӘМС – 2%;
• СО – 5%.

Еңбек шарты бойынша штаттық қызметкер үшін:

• ЖТС – 10%;
• ЖЗҚ – 10%;
• ЖЗҚР – 2,5%;
• СО – 5%;
• ОСМС – 3%;
• МӘМС – 2%.

Усталған салықтар мен әлеуметтік аударымдар бюджетке аударылып, салық декларацияларында көрсетілуі тиіс.