Вопрос о необходимости социальных отчислений для работника, который является пенсионером по выслуге лет и имеет 3-ю группу инвалидности, вызывает обсуждение. Необходимо выяснить, требуется ли осуществлять социальные отчисления в данном случае, учитывая ст

Егер қызметкер зейнеткер болса, бірақ еңбек сіңірген жылдары үшін зейнетке шыққан болса және 3-топ мүгедектігі болса, әлеуметтік аударымдар (СО) төлене ме? Бұл сұраққа жауап беру үшін әлеуметтік кодексіне назар аударайық.

Әлеуметтік кодекстің 243-бабына сәйкес, әлеуметтік аударымдар келесі санаттарға төленеді:

• қызметкерлер, өзге де ақылы жұмысы бар адамдар;
• жеке кәсіпкерлер (ЖК), оның ішінде шаруа немесе фермер қожалықтарының басшылары мен олардың мүшелері, 18 жасқа толғандар;
• жеке тәжірибемен айналысатын тұлғалар;
• салық агенттерімен жасалған азаматтық-құқықтық шарттар бойынша табыс алатын жеке тұлғалар;
• жеке көмекшілер;
• арнайы мобильдік қосымшаны қолданатын арнайы салық режиміндегі жеке кәсіпкерлер.

243-баптың күші тек ҚР азаматтарына ғана емес, қандастарға, Қазақстанда тұрақты тұратын шетелдіктерге және азаматтығы жоқ тұлғаларға да таралады.

Қызметкерлер үшін әлеуметтік аударымдарды есептеу объектісі – жұмыс берушінің еңбекақы түрінде төлейтін табыстары болып табылады, әлеуметтік аударымдар төленбейтін табыстарды қоспағанда.

207-бапта көзделген жасқа жеткен тұлғалар (жасына байланысты зейнеткерлер) міндетті әлеуметтік сақтандыруға жатпайды. Алайда, еңбек сіңірген жылдары үшін зейнетке шыққан тұлғалар сақтандыруға жатады, сондықтан олар үшін СО төленеді.

Мүгедектікке қатысты, әлеуметтік аударымдар бойынша мүгедектерге жеңілдіктер қарастырылмаған. Яғни, мүгедектерге де әлеуметтік аударымдар жалпы тәртіпте, есептеу объектісінен 5% мөлшерлемемен есептеледі.

Осылайша, әлеуметтік аударымдардан тек жасына байланысты зейнеткерлер босатылады, ал еңбек сіңірген жылдары үшін зейнеткер әрі мүгедектігі бар қызметкер үшін СО әдеттегі тәртіпте есептеліп, төленеді.