Кімнің жауапкершілігі: көлік құралының иесі ме, әлде жалға алушы ма?

Жүк көлігін жалға беру кезінде, иелер мен жалға алушылар арасында жиі туындайтын сұрақ: жол парағын кім рәсімдеуі тиіс? Бұл мәселені түсіну үшін 2003 жылғы 4 шілдедегі №476 «Автомобиль көлігі туралы» заңға назар аударайық.

Заңның 1-бабы 8-тармағына сәйкес, автомобиль тасымалдаушысы – жолаушыларды, багажды, жүктерді және пошта жөнелтілімдерін тасымалдау бойынша кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыратын, жеңіл автомобильдерді қоспағанда, автокөлік құралдарына меншік құқығы немесе өзге де заңды негіздерінде ие болатын жеке немесе заңды тұлға.

Сонымен қатар, 1-баптың 15-тармағында жол парағының анықтамасы берілген: бұл жүргізуші мен автокөлік құралының жұмысын есепке алу және бақылау үшін арналған қағаз немесе электрондық-цифрлық нысандағы құжат.

Жол парақтары мен тауар-көлік жүкқұжаттары (ТТН) тасымалдаушы тарапынан қағаз немесе электрондық-цифрлық құжат нысанында рәсімделеді. Әрбір жүк көлік құралына бір ауысымға (рейске) дейін бөлек рәсімделеді. Оған жол парағын, тауар-көлік жүкқұжатын және CMR-ді (жүктерді автокөлікпен тасымалдау кезінде) толтыру үшін мәліметтер енгізіледі. Тауар-көлік жүкқұжатындағы жекелеген деректерді жүк жөнелтуші (жүк алушы) де толтыра алады.

Қағаз жеткізгіште рәсімделген жол парақтары мен ТТН тасымалдаушының және жүк жөнелтушінің (жүк алушының) мөртабаны немесе мөрімен куәландырылады.

Жол парақтарын рәсімдеу міндеті тасымалдауды жүзеге асыратын ұйымға жүктеледі. Автокөлік жалға берілген жағдайда, жол парағын рәсімдейтін – жалға алушы. Ал жалға беруші жалға берілген автокөлікке жол парақтарын рәсімдемейді.